Keutenberg

Bed and Breakfast en Ecotuin


Tuinblog 2020


Ecotuin in de lente op 01-04-2020

De zon staat weer aan de goede kant van de evenaar en dat betekent lente. Het groeiseizoen is weer begonnen ondanks de koude nachten van de laatste tijd. Sommige planten trekken zich nergens van aan en zijn in volle groei.
Anderen zijn wat voorzichtiger en wachten totdat de nachten ook wat warmer worden.
Weer andere planten reageren vooral op de hoeveelheid licht en de lengte van de dagen.
Laten we een rondje door de tuin maken.

Eetbare sierweide 
Deze tuin is de hele winter door groen gebleven door de groenblijvende planten en struiken zoals Laurier, Wolmispel, Braziliaanse guave, Aardbeiboom en Lavendel. Nu worden ook andere kruiden en struiken snel groen. 

Vossendruif        bloesem Nashipeer             bevroren Stautonia
Veel bloembollen die we in 2018 ingezet hebben staan nu in volle bloei, zoals de Vossendruif, een echte lentebloeier. De winterbloeiers zoals Sneeuwklokje, Krokus, maar ook vroege Narcissen zijn al uitgebloeid.
De Nashipeer, evenals de Pruimenboom (zie bloesemfoto verderop) zijn vroege bloesembloeiers maar de bloesem is door vorst voor een groot deel bevroren. Een temperatuur van min 5 in de vroege ochtend heeft zijn spoor nagelaten.
De bloei van de Stautonia evenals de jonge blaadjes van de Kiwi zijn totaal bevroren. Dat betekent voor beiden de overlevingsstand: geen vruchten. De Kiwi zal later in in de lente aan nieuw blad moeten werken.

Nachtvlinder            Japanse wijnbes,               Tulp
Ondanks de koude nachten vliegen er toch al nachtvlinders. Misschien zijn ze goed te zien omdat ze plekken opzoeken waar het ook in de nacht wat warmer is, zoals kort bij huizen.
De bessenstruiken, zoals Wijnbes, beginnen langzaam groen te worden en kunnen wel een paar graden vorst verdragen.
Een andere mooie bloem die we eerder hebben geplant is deze kleine botanisch Tulp. Ik kan het iedereen aanbevelen her en der in de tuin bloembollen te planten. Let op dat je vroege en late zet zodat je een lange tijd ervan kunt genieten.
Velt organiseert een actie waarbij leden en niet-leden digitaal bloembollen kunnen kopen die dan in het najaar bezorgd worden (zie de sites en Facebook van Velt).

Laurier                          Narcis                       broedende Merel
De bloemknoppen van de laurier zijn waarschijnlijk niet bevroren maar de bloemknoppen van de Poncirius hebben het moeilijk gehad en zullen waarschijnlijk geen vruchten meer kunnen produceren.
Op de foto is een late narcis te zien, mooi wit met een prachtig oranje hart.
In een ecologische tuin horen ook plekjes gecreëerd te worden voor dieren zoals hier één van de plekjes voor een koppeltje van de Merel. Maar we hebben ook plekjes voor de Mussen, Mees, Kwikstaart en zelfs een Roodstaart.

Moestuin 
Links en rechts van de moestuin zien we vrijwel uitgebloeide Sleedoorn en kornoelje. De moestuin is geheel met de grelinette bewerkt (zie YouTube Keutenberg grelinette).
Op de voorgrond staat Knoflook. Links achter zijn de stokken te zien van Peul, Erwt en Capucijn. De slakkenwal hebben we in de winter laten staan (zie YouTube Keutenberg slakkenwal).

Witte kool                     Peterselie en Snijselderij  Peul en Doperwt
Dit jaar hebben we geen koolplanten zelf opgetrokken maar biologische gekocht. Ze staan uitgeplant in grotere potjes in de veranda zodat ze meer wortels kunnen maken. Komend weekend gaan ze de grond in.
Peterselie en Bladselderij hebben de winter overleefd en kunnen nog prima gebruikt worden om soepen en sausen te aromatiseren.
De peulvruchten hebben stevig gaas waaraan ze omhoog kunnen slingeren. Tevens is er een beschermend kuikengaas over de plantjes gezet omdat in de vroege ochtend vogels willen snoepen van de zoete blaadjes.

Daslook                         gesnoeide Braam         Knoflook 
Enkele jaren geleden hebben we een paar planten Daslook in de tuin gezet en deze hebben zich prima vermeerderd. Daslookpesto: 50 gram jonge daslookblaadjes, 100 gram walnoten (of zonnebloempitten), 100 gram ontpitte kornoeljevruchten of olijven en 100 gram half belegen geraspte kaas, zout naar eigen smaak. Alles fijn snijden en dan een paar eetlepels spijsolie erbij. Vervolgen de staafmixer erover. Eventueel spijsolie toevoegen voor een mooie gladde zachte substantie. Klaar.
De Braam achter de stammen Shiitake zijn in de winter gesnoeid en staan op het punt van uitlopen. De shiitake moet nog een dikke maand wachten alvorens ze gedompeld kunnen worden.
De Knoflook, eind oktober 2019 gepoot, staat er goed op en zal einde juni geoogst kunnen worden.

Kruidenveld
De vier kruidenperkjes hebben in het midden een struik die ook langzaam uitlopen maar daarover in een volgende blog meer. Nu is interessant wat rondom deze veldjes staat.

vijver                            bloesem Pruim            Suikerwortel
Water in onze tuin vinden we van groot belang voor de diversiteit, we hebben drie vijvers over de tuin. Amfibieën hebben het zwaar in ons milieu en 
met deze vijvers dragen we bij aan de diversiteit van deze faunasoort.
De bloesem van de Pruim is deel bevroren maar we houden goede hoop omdat we toch nog bijen rond de bloempjes zien zwermen. Een fraai gezicht.
De Suikerwortel staat er goed bij. De plant komt oorspronkelijk uit de Kaukasus. De schermbloemen in de zomer komen op stengels van een meter. De smalle wortels zijn erg zoet en kunnen bij spijzen en dranken gebruikt worden.

bloesem Appel              bloesem Krentenboom     Paardenbloem
De tijd van de bloesems is inmiddels echt aangebroken. De eerste appelbloesem op de scheiding van kruidenveld en voedselbos is er al, maar ook van het Krentenboompje en de Abrikoos.
Dit is overigens ook de tijd van bodembloeiers zoals Paardenbloem en Madeliefje.

Voedselbos
Het achterste gedeelte van ons tuinencomplex is ingericht als voedselbos, meerjarige eetbare planten die weinig onderhoud vragen. Natuurlijk houden we ook hier rekening met elementen die de diversiteit vergroten zoals een oude boomstam waarin gaatjes geboord zijn voor insecten. Maar ook aan ons zelf is gedacht, een fijn zitje bij de vijver met uitzicht over de heuvels en de tuin waar we ontspannen kunnen zitten en iets kunnen nuttigen.

Jeneverbes mannetje en vrouwtje                             Carya ovata
Jeneverbessenstruiken kwamen in het verleden op de niet beboste hellingen van het Geuldal van nature voor. In onze tuin staat een mannelijke en vrouwelijke struik. De mannetjes hebben 'doosjes' met stuifmeel die, als je er aan rammelt, een wolk van stuifmeel laat zien. Duidelijk een windbestuiver dus. De vrouwelijke plant heeft kleine 'bloempjes' die snel uitgroeien tot bolletjes die, als ze rijp zijn, de bekende blauwe kleur krijgen.
Carya Ovata, beter bekend als witte bitternoot, met eetbare noten, is onze nieuwste aanwinst in deze tuin. Twee bomen voor een goede kruisbestuiving. Ze zijn goed winterhard en vreemd genoeg nog niet zo bekend.

bloesem Peer,         eetbare tulpenbollen,          Pinksterbloem
De bloesem van de Peer begint nu mooi uit te lopen. Gelukkig wordt de nachtvorst minder waardoor deze het wel zal redden.
Rode Tulp, je vindt het mooi of niet mooi, maar als je weet dat de bollen heel goed eetbaar zijn dan kun je begrijpen dat ze in ons voedselbos staan. De bollen vermeerderen zich en in de herfst kun je ze oogsten. Natuurlijk laat je een bol staan voor het jaar erop. We hebben ze nog niet geproefd....
Pinksterbloemen zijn niet eetbaar maar bijzonder waardevol voor het Oranjetipje. Een mooi wit vlindertje met op de vleugels een oranje vlek. 
Alleen het mannetje want het vrouwtje heeft op die plek een lichtgrijze vlek.

spontane wilde plant       overzicht voedselbos                 Zomerklokje
Soms komt er een nieuwe plant je tuin binnen gewandeld zoals deze paarse helmbloem. Voor ons een teken dat dit voedselbos voor de diversiteit een meerwaarde heeft en dat vinden we verschrikkelijk belangrijk.
Van beneden af, ons zitje bij de vijver, naar boven kijkend ziet u hier het voedselbos. Dit is pas het tweede jaar dat we serieus met de inrichting bezig zijn dus de planten, struiken en bomen zullen er over 5 jaren veel robuuster uit zien.
Laten we deze blog afsluiten een heel mooi bloempje dat lijkt op een Sneeuwklokje maar later bloeit en qua vorm veel mooier is: het Zomerklokje langs onze vijver.






_________________________________________________________________




Ecotuin, overgang van winter naar lente op 01-03-2020.


Eetbare sierweide 
Is het nog winter of is het al lente? Voor sommige planten is het nog winter. Ze hebben nog helemaal geen knopvorming en vertrouwen het weer nog niet. Maar 'onderhuids', onder de bast zal de sapstroom wel op gang gekomen zijn en bereiden deze planten zich toch voor op de lente. Maar andere planten voelen al de lente of ze merken dat het daglicht al langer en sterker wordt. Overigens op een moment dat de sneeuwklokjes al uitgebloeid zijn.

Prunus tormentosa             Akebia quinata/trifoliatia                 Narcis                De Prunus tormentosa, in Nederland ook wel Struikkers genoemd, is zelfbestuivend en zit nu vol in de bloesem. Normaal is de bloesem begin april en de rijpe vruchten in juni. De struik kan ruim 3 meter worden maar met snoeien kun je zelf de grootte bepalen. De kersen zijn zurig als een morelkers maar worden zoeter als ze helemaal rijp zijn. Meestal kun je dit niet proeven omdat de vogels je voor zijn geweest.
De Akebia is een leuke klimmer met veel zijtakken die zich makkelijk langs gaas laten leiden. Een mooie bedekking dus die in de winter meestal groen blijft. De bloemknoppen zijn volop aanwezig en zullen deze maand nog wel open springen. De bloemen zijn fraai en verschillende soorten hebben verschillende kleuren van paars tot wit. De vruchten die in de zomer aan de struik hangen lijken op dikke peulen. Het vruchtvlees is heerlijk 'tropisch' zoet en wit met veel zwarte pitjes. Die liggen niet lekker in de mond. Wij maken van het vruchtvlees een limo: 1/3 vruchtvlees, 2/3 water, staafmixen en dan zeven.
Narcissen zijn ideaal om een eetbare sierweide te verfraaien en je kunt hier en daar enkele narcissen verspreid planten, evenals krokussen en sneeuwklokjes. Bloemen rond deze tijd in de tuin is altijd mooi.

Aardbeiboom                              Daslook                                 Vijg 
De Arbutus unedo, Aardbeiboom, is een mediterrane jaargroene boom (lijkt meer op een struik) die op een beschutte plek met veel zonlicht en niet te natte grond kan overleven. De kleine vruchtjes zijn nu zichtbaar, bloeit in het najaar. De vruchten, als je geluk hebt, groeien langzaam en zijn op zijn vroegst in november rijp. Ze zien er uit als frambooskleurige aardbeien en smaken bijzonder.
Een zeer waardevolle plant is daslook. De blaadjes zijn nu boven de grond gekomen en straks, eind april of begin mei komen er mooie witte bloemen aan. De omgeving ruikt dan helemaal naar 'ui' waar de plant uiteraard familie van is. Vermeerdering gaat vanzelf mits niet in de volle zon maar wel een vochthoudende plek want het is een bosplant. Ideaal dus voor schaduwplekken. Zie ook Tuinblog 2019-4. Daslook (Allium ursinum) Een vijg, er zijn tientallen soorten, is ook zo'n leuke mediterrane plant in je tuin. Ze zijn in struik of boomvorm dus je kunt de plant kiezen aan de hand van de grootte van je tuin en welwillendheid van je buren. In ons klimaat levert de plant altijd wel één oogst maar midden in de zomer ontstaan vaak opnieuw vruchten die in de regel niet rijp worden. Wellicht nog even vermelden dat woelmuizen ook dol zijn op de wortels en als ze deze ontdekt hebben is de plant verloren. Wij graven voor het planten een ruim gat waarin we eerst kuikengaas doen, dan wat grond erin, dan de plant met grond. Als de woelmuis wortels eet kan ze niet alles weg eten. Wij doen dit in principe met alle struiken en bomen. 

Nashipeer                                         Honingbes              Poncirius  trifoliata 
De Nashipeer, we hebben twee variëteiten in de voortuin, heeft al mooie bloemknoppen en bloeit normaal in april. Wellicht nu eerder met het risico van bevriezing tijdens een stevige nachtvorst. Opvallend is het stevige vlees van de vruchten in september. Vandaar dat de vruchten ook geschikt zijn om te koken en in te maken.
De Honingbes lijkt wel de hele winter te bloeien. Het zijn kleine gele bloempjes maar wel mooi van vorm. Over een paar maanden heeft ze donkerblauwe zure vruchten en als deze zoet worden is het zaak om de vogels te vlug af te zijn. Het is een dankbare struik.
De Poncirius trifoliata, soms ook wel wilde citroen genoemd, ziet er uit als een grote doornenkroon. Oppassen, de doornen kunnen een flinke wond veroorzaken. De eerste bloemen, mooi wit zoals bij de gecultiveerde citroen, komen nu al tevoorschijn maar dat is eigenlijk te vroeg. Over een maand komen de blaadjes en dan is het een mooie struik, Ook als in het najaar de citroenen eraan zitten waar je thee van kunt zetten. 

Moestuin
De moestuin lijkt op het eerste oog erg saai uit te zien. De slakkenwal hebben we laten staan, zie ook: Keutenberg, slakkenwal in moestuin Ecotuin KeutenbergMaar als je goed kijkt zijn er toch een paar interessante waarnemingen te doen. Kijk met ons mee.

Grootvruchtige kornoelje                Rabarber             Symphytum grandiflorum
Kornoelje, wij hebben een grootvruchtige soort, bloeit al in februari en nu is de bloei op zijn volst. Een struik die de tuin vroeg in het jaar fantastisch mooi versiert met gele bloemen. In augustus zitten er 'olijfvormige' vruchten met pitten aan die je kunt inmaken en later als echte olijven kunt gebruiken. Of het volgende voorjaar gebruiken voor het maken van pesto (zie het blokje over Daslook). Zie ook: Tuinblog 2019-3. Grootvruchtige Kornoelje (Cornus mas Jolico).
De Rabarber loopt nu ook uit. De planten zijn redelijk vorstbestendig. Een erg nuttige voedselplant die wel vier vierkante meter kan bedekken en onkruidvrij kan houden. De stelen zijn heerlijk als rabarbermoes of om vlaai mee te maken. Zie ook: Tuinblog 2019-6. Rabarber (Rheum rhabarbarum).
Symphytum grandiflorum (oorspronkelijk uit Kaukasus) is een smeerwortelsoort die flink woekert dus voor het bedekken van bodems ideaal, maar in de schaduw en niet in de volle zon. Opvallend is natuurlijk de vroege bloei, zachtgele bloemen weer een plant die aan het vroege voorjaar een kleurtje geeft. De bladeren zijn kaliumrijk goed voor andere planten die dit nodig hebben. Er wordt beweerd dat de plant bepaalde geneeskracht heeft. Een prima insectenplant, ook vanwege de vroege bloei.

veldsla                           Maarts viooltje                              Roodlof
Veldsla is een geweldig plantje om in je tuin te laten verwilderen. Maak je tuin niet te netjes, laat de plant staan als deze ergens op komt waar je het niet verwacht. Pluk de plant alleen weg als het echt nodig is. Het is een heerlijke gezonde wintersla. Laat de plantjes in bloei en zaad komen, je krijgt er komende winter geen spijt van.
Het Maarts viooltje is het eerste viooltje dat je op veel plaatsen kunt vinden. Iets later komt het bosviooltje. Viooltjes zijn ook weer typisch van die bloempjes die je tuin mooi maken. De bloemblaadjes zijn eetbaar en geven je wintersla een prachtige kleur.
Roodlofplanten overleven de winter doorgaans. Bij zachte winters kun je blaadjes blijven oogsten en bijvoorbeeld met veldsla, Winterpostelein en doorlevende rucola een heerlijke rauwe sla maken. Precies wat je in de winter nodig hebt. Rond deze tijd ontstaan nieuwe roosjes die tot ver in april te eten zijn, daarna is de plant uitgeput, maar natuurlijk heb je straks nieuwe voor gezaaid.

Kruidenveld
De vier kruidenveldjes liggen er nu troosteloos bij. Vooral rondom zie je nog wel mooi groen. Over een paar maanden ziet dit tuingedeelte er geheel anders uit.

Sleutelbloem                       Indiaanse bieslook                Maagdenpalm
De Sleutelbloem is spontaan onze tuin binnen gewandeld. Die laten we natuurlijk staan. Het is mooi als 'wilde natuur' je tuin koloniseert. Wij vinden het belangrijk dat in onze tuin ook inheemse natuurlijke flora een habitat hebben.
Indiaanse Bieslook blijft het hele jaar zichtbaar, evenals andere soorten Bieslook in onze tuin. Het is ook weer zo'n groengewas waar je het hele jaar van kan eten: fijn gesnipperd in soep, saus of wintersalade.
De Maagdenpalm bloeit nog steeds met fel paarsblauwe bloempjes. Ook van deze plant kunnen de bloemblaadjes gegeten worden in de wintersalade maar we zagen ze ook als versiering op pudding en taart. Het oog wil ook wat. Als je deze blog leest zal het je nu wel opgevallen zijn hoeveel je nog uit je tuin kunt eten, als je maar de juiste planten in je tuin hebt.

Voedselbos
Twee jaar geleden zijn we begonnen met het stukje weiland om te bouwen naar voedselbos. We willen de weidegedeeltes wel zo goed mogelijk in stand houden als kalkrijk voedselarm weiland, maar daarbinnen eetbare kruiden, struiken en bomen zetten. Overal in onze tuin is ook aandacht voor water zodat fauna, bijvoorbeeld amfibieën en insecten zoals libellen een natuurlijke habitat hebben.

Grote pimpernel                     Chinese braam                   Aardkastanje
De grote pimpernel is een inheemse plant waarvan de blaadjes eetbaar zijn. Duidelijk is, dat de wintersla, waarover in deze blog al veel geschreven is, veel soorten heeft. Of we ooit het Pimpernelblauwtje in de tuin krijgen???
De Chinese braam is één van onze nieuwe soorten in de tuin. Het is een kruipende soort met dezelfde vruchten als de, bij ons bekende, braam. Leuk om uit te proberen wat deze bodembedekker in het voedselbos gaat doen.
De Aardkastanje, een plant die overigens in Zuid-Limburg nog sporadisch in het wild staat, is ook zo'n soort. De knolletjes die onder de grond zitten zijn eetbaar. Je kunt ze het hele jaar door eten, ook rauw dus weer prima voor de wintersla. Haal niet alles uit de grond zodat ze zich nog kunnen vermeerderen. Geef dit plantje de ruimte in je tuin.

Olifantenpoot                      Eetbare tulp                 Oerprei
De Olifantenpoot is een soort 'knoflook' met knollen die zo groot kunnen worden als pingpongballen. Ook het hele jaar oogstbaar. Natuurlijk zit er een looksmaak aan de knollen maar toch anders als zijn bekendere broertje (of zusje?). Geschild en in kleinere stukjes gesneden kan hij/zij gewoon in de knoflookpers. Doe er voor het bakken een snuifje zout over heen en de smaak wordt nog intenser.
Tulpenbollen kun je ook eten maar dat wisten ze in de oorlog al. Overigens zijn niet alle soorten eetbaar. Eet alleen de bollen die voor consumptie geschikt zijn, je weet dan ook zeker dat ze niet onder het vergif zitten. Uiteraard laat je voldoende tulpenbollen staan voor het volgend jaar.
Oerprei zou de meest oorspronkelijke vorm van prei zijn. Andere soorten Prei zouden hier van afgeleid zijn. De plant is winterhard en laat zich goed vermeerderen. Nu is Prei sowieso winterhard, maar wat plukjes van deze oorspronkelijke soort in je tuin is natuurlijk erg leuk, maar ook erg lekker.

Klus in maart, stammen enten met shiitake deuvels

De maand maart vraagt al heel wat werkzaamheden voor het tuinseizoen. Als het iets droger wordt gaat de grelinette de grond in zie ook: Keutenberg, grelinette ecotuin Keutenberg.
Het voor-zaaien is in volle gang, in februari is hiermee al begonnen. De zoete aardappel staat al in potjes bij de centrale verwarming en loopt al heel mooi uit. Binnenkort kunnen de eerste uitlopers in aparte potjes gezet worden. Ook bepaalde mediterrane soorten zijn al voor-gezaaid in de kweekbakjes en beginnen uit te lopen. Tuinbonen, één van de vroegste die de grond in kan, zaaien wij altijd voor in potjes. Ze krijgen dan een voorsprong en de zwarte luis heeft straks minder kans.
Inmiddels hebben wij bij onze vrienden van pension Groenewoud in Swalmen weer toen eiken stammetjes gehaald met een zakje Shiitake-pluggen. Halverwege maart worden de stammen van zijtakjes ontdaan, met een ijzerborstel het mos eraf geveegd en dan met boortje 6.5 gaatjes geboord. Daar wordt het shiitake-mycelium die in de pluggen zit in geënt. Deze pluggen hebben een jaar tijd nodig om het mycelium door het eikenhout te laten lopen. Volgend jaar kunnen we ze dan (pas....) bij 20 graden in water 24 uur dompelen en na een paar dagen hopen we dan de eerste shiitake te oogsten. Nu gebruiken we de vorig jaar geënte stammetjes maar ook van eerdere jaren want die doen het nog goed. We laten de stammetjes wel een paar dagen binnen in de veranda staan zodat ze iets warmen blijven en daardoor zal het mycelium beter doorgroeien. Zie ook: Tuinblog 2019-5. Shiitake (Lentinula edodes).
Moraal van dit verhaal: Ook tuinieren in de eetbare tuin vraagt vooruit denken.




_________________________________________________________________




Ecotuin in de winter 01-02-2020.

Februari is natuurlijk nog een echte wintermaand en soms zelfs nog kouder dan januari. Sommige planten kunnen gewoon niet wachten tot het echt lente wordt en beginnen al tot leven te komen. Ze laten voorzichtig eerste blaadjes zien of ze hebben bloemknoppen die brutaal uitlopen alsof ze zeggen: 'je doet me toch niks meer'. Natuurlijk kan deze vroege uitloop bevriezen maar ze bewaren genoeg kracht om eventueel later in het jaar opnieuw uit te lopen. Een aantal planten zijn goed opgewassen tegen een strenge vorst. Als deze vorst, bijvoorbeeld in december, voorbij is krijgen ze in een zachte januarimaand een signaal om de sapstroom op gang te brengen. Wanneer februari of maart dan strenge nachtvorsten heeft, kunnen deze planten vanwege de sapstroom alsnog bevriezen en sterven. Je kunt als plant vaak beter in een klimaat staan waar het langer heel hard vriest en als de lente aanbreekt dan ook goed aanbreekt.
Laten we eens door de tuin gaan en kijken wat er zich zo allemaal al ontwikkelt.
.

Eetbare sierweide

De tuin langs de weg aan de zijkant van ons huis heeft meerdere functies. In de winter kunnen we de tuinkas gebruiken om koffie te drinken. Er is een verwarmingslamp en het is er heerlijk zitten tussen de deels nog groene struiken. In de zomer worden in de kas planten gekweekt zoals komkommers e.d. Onze tuinen zijn allemaal bedoeld voor eetbare planten. Daarnaast willen we een parkachtig landschap scheppen dat past bij de omgeving. Ondanks dat het veelal exoten zijn. Een heerlijke plek om in het zomerseizoen te vertoeven.
De eetbare siertuin begint langzaam nieuw leven te tonen naast het oude leven dat de vorst heeft doorstaan. De lavendelcirkel is mooi groen gebleven. Op de achtergrond staat de Japanse wolmispel er nog mooi groen bij. Helemaal links staat de Laurier er ook prima bij en levert heerlijke kruidige bladen voor in de vegetarische kruidensaus en de witte koolsoep. Sneeuwklokjes bloeien volop en ze werden vroeger medicinale krachten toegedicht.

Poncirus trifoliata, wilde citroen, heeft al veel nieuwe bloemknoppen ondanks dat deze in oktober nog enkele bloempjes had.
De citroenboom met echte eetbare citroenen, heeft de winter ook overleefd. Het eerste citroentje lijkt ongeschonden gebleven ondanks een paar stevige nachtvorsten. 
Hemerocallis, daglelie, met de zomer heerlijke eetbare oranje bloemen begint ook al fanatiek uit te lopen

De Laurier heeft al bloemknoppen. De vraag is of deze bij een strenge nachtvorst overleven maar we zullen het zien.
Olifantenknoflook, Allium ampeloprasum var. Ampeloprasum, groeit vanaf december bij een zachte winter flink door en heeft in februari al veel groen. In mei kun je er van eten,
Nankingkers, Prunus tormentosa wordt 3 meter hoog en heeft nu volop bloemknoppen, de blaadjes komen iets later. Heerlijke bitterzoete vruchtjes en dat vinden de vogels ook. Het is dan ook altijd een gevecht tussen de vogels en ons wie ze kan eten als ze rijp zijn.


Sneeuwklokjes, uitvoerig beschreven in het blad van het Natuur Historisch Genootschap Limburg van februari, zijn fantastische lichtpuntjes in elke tuin in de winter. In het verleden werden aan de plantjes geneeskrachtige werkingen toegeschreven.
Sambuca nigra, zwarte vlier, we hebben meerdere variëteiten, loopt ook altijd vroeg uit, maar het zijn struiken die in ons klimaat thuis horen. De eerste blaadjes zijn al in februari zichtbaar. De bloesem die in mei aan de struiken komt wordt verwerkt tot vlierbloesemsiroop.
Narcissen zijn in februari vol in de knop maar we hebben elders op zeer gunstige plekken al een paar bloemen gezien. Dat ze nog maar even wachten want het kan nog stevig winteren.

Uitgebloeide Japanse wolmispel.

Sierlijke moestuin
Deze tuin ligt achter het huis. Vanaf het terras heb je een mooi uitzicht met voorin een vijver en achterin onder de Walnoot een kas voor het kweken van tomaten Achterin is ook de kippenren.
De meidoornhaag, kruidenborders om de veldjes waar wisselteelt plaats vindt, de bogen over het middenpad die straks voor tomaten en pronkbonen bedoeld zijn maken deze productietuin tot een fraaie tuin. Sommige kruiden blijven ook in de winter groen. 

Kervel is interessant omdat ze telkens opnieuw door groeit, ook na het snoeien. Dit snoeien doen we met een schaar, niet te kort bij het hart waardoor de plantjes opnieuw uitlopen, ook in een zachte winter.
Grootvruchtige kornoelje, Cornus mas Jolico, is één van de soorten die ook heel vroeg mooie gele bloempjes krijgt. De knoppen staan op springen.
In het najaar kun je van de vruchten limonadesiroop maken. 
Maagdenpalm bloeit ook al, maar dat is zeker niet vreemd. Het is een fijne bodembedekker die achter in de tuin zijn plekje heeft gevonden. Ook weer zo'n plantje die in de donkere dagen voor iets fleurigs zorgt.

Chinese bieslook en Oerprei, op het moment dat ze afsterven zie je eigenlijk al de nieuwe uitlopertjes tevoorschijn komen. Zeer waardevolle planten die ervoor zorgen dat je vrijwel het hele jaar iets groens te eten hebt en dan nog wel rechtstreeks uit de tuin.
Knoflook wordt einde oktober begin november in de tuin gepoot. Rond deze tijd steken de geplante teentjes hun groene kopjes boven de aarde om vervolgens stevig door te groeien, maar wel afhankelijk van de temperatuur. De teentjes kunnen dus goed tegen de vorst. In het najaar gepoot leveren de planten grotere opbrengst dan in het voorjaar gepoot.
Prei (gewone winter) staat nog in de tuin en wordt geoogst op het moment dat je een plant nodig hebt voor je maaltijd.

Kruidenveld
Het kruidenveld is driedimensionaal gemaakt. Door de kastanje palen ontstaan er meerdere biotopen. Gedeeltes in de zon maar ook in de halfschaduw. Daarbij is er ruimte voor klimmende planten.

Zoethoutgras, Acorus gramineus, niet te verwarren met de zoethoutplant, blijft de hele winter groen. Heerlijk om met gemengde groene thee te combineren want het geeft een fijne zoethoutsmaak.
Indianen bieslook, Allium cernuum, ook vrijwel het hele jaar groen, kun je gebruiken als andere biesloken (of als preivervanger) en heeft weer net een ietsje andere smaak.
Kruipende kornoelje, Cornus canadensis, ziet er helemaal anders uit dan de bekende kornoeljestruiken en toch valt dit kruipende plantje onder de kornoelje. Dat wordt zichtbaar als je de bloempjes en de bessen ziet, maar daar is het nog te vroeg voor. De zurige bessen zijn lekker om een tisane (kruidenthee) van te maken.

Tiny food forest
Ook wij gaan met de mode mee en noemen onze weide met verschillende planten, struiken en bomen foodforest. Omdat het maar een klein stuk tuin is, is de naam Tiny Food Forest geboren. Onze buren doen ook mee met een stuk van hun tuin dus is het ook een beetje 'samentuin' of 'together foodforest'. Wel mooi dat dit gedeelte aansluit bij het hellingbos achter onze tuin.

Abrikoos is vorig jaar geplant, evenals verschillende andere bomen. Wanneer de eerste vruchten zullen komen is afwachten.
Zilverbes, Elaegnus ebbingei, er zijn verschillende varianten waarvan er eentje in het weiland naast ons is geplant, is ook weer zo'n mooie wintergroene struik. Deze kan overigens flink uitdijen maar door snoeien kun je de grootte zelf bepalen. De vruchtjes zijn vers eetbaar en te verwerken als fruit.
Augurkenstruik, Decaisnea fargesii, niet het hele jaar groen maar geeft wel aparte vruchten en vooraf een mooie bloei.


Jeneverbes.
We hebben er enkele staan, mannelijke en vrouwelijke. Op deze manier krijg je meer vruchtjes. Het zijn mooie langzaam groeiende jaarrond groene struiken. De bessen zijn het eerste jaar grijsachtig groen maar het jaar daarop worden ze diep blauw en uiteindelijk zwart. Ze worden gebruikt om de smaak aan jenever te geven maar zouden ook geneeskrachtig zijn. De smaak is apart en kunnen soepen en sausen een extra smaakdimensie geven. Een aanwinst in elke tuin.

Rond 1 maart verschijnt weer een nieuwe blog.




_________________________________________________________________





Ecotuin in de winter 01-01-2020. 

Elke maand een nieuwe blog over onze tuinervaringen in de Ecotuin Keutenberg.

Van maand tot maand tonen we de ontwikkelingen in de Ecotuin Keutenberg. Wat kun je allemaal waarnemen; wat ondernemen we in de tuin; wat zijn de resultaten; wat kunnen we met de producten doen.
We zullen ook aandacht besteden aan de minder fijne gebeurtenissen zoals zaad dat niet goed is uitgekomen, plantjes die opgevreten worden of ziek dreigen te worden en welke maatregelen we hiertegen ondernemen. We houden ook van experimenteren, nieuwe ideeën die we uitproberen.

 

Sierweide
Onze tuin bestaat uit verschillende delen:
De Eetbare Siertuin heeft veel planten die mooi zijn en ook nog iets eetbaars opleveren. Een aantal struiken komen uit andere delen van de wereld maar kunnen goed in ons klimaat gedijen.
De Sierlijke moestuin is een schoolvoorbeeld van hoe je kunt moestuinieren in samenwerking met de natuur, dus ecologisch verantwoord. Ook hier vind je, naast typische inlandse producten, groente uit andere werelddelen. De wijze van inrichten van deze tuin zorgt voor een mooie uitstraling.
De kruidenborders zijn geïntegreerd in de hele tuin, maar er zijn daarnaast vier veldjes met speciale kruiden en stuiken met een aparte gebruikswaarde.
Het kleine voedselbos, dat we samen met onze naaste buren hebben, heeft veel struiken en bomen die ons jaarrond van voedsel zullen voorzien. In dit bos, maar ook elders, zijn kleine bloemrijke grasveldjes en vijvers.
Snoeiafval is schuilhout voor veel dieren en wordt op speciale hopen gelegd. In 'opgeruimde' tuinen hebben veel diersoorten geen kans van overleven.
We hopen hiermee interesse op te wekken en kennis te bieden voor een ecologisch verantwoorde manier van tuinieren, zonder kunstmest en chemisch synthetische bestrijdingsmiddelen maar wel in samenwerking met de natuur.  

Rijp op de Japanse wijnbes, de eerste sneeuwklokjes tonen hun witte bloemknopjes, bloei van de honingbes en in mei de eerste bessen dragen. 

Zelfs in januari is er van alles te zien. De oude bloei van de fazantenbes, de eerste vruchtknopjes aan de aardbeiboom, het citroentje moet nog groeien. Saai is de tuin allerminst. 

De Japanse wolmispel behoudt haar bladeren in de winter. In de kas staan nog paprika's die de nachtvorsten hebben overleefd en gegeten kunnen worden. De postelein biedt vers groen. 

De tweede vruchtzetting van vijgen uit 2019 hangt nog aan de struik maar is helaas niet meer eetbaar.

Moestuin
De sierlijke moestuin heeft op sommige veldjes nog veel eetbare groenten, zoals snijbiet, spruitjes, winterprei, pastinaak Links staan soorten groen onder plastiek zodat ze de nachtvorst overleven. Over de laatste witte kool hebben we een emmer gezet. Het meeste is natuurlijk ingekuild.
De slakkenwal hebben we deze keer laten staan.

Ook kleine vijvers zijn belangrijk in de moestuin. Verschillende amfibieën kunnen erin "wonen". De bloemknoppen van de kornoelje staan op springen evenals de bloem van schorseneer.

Spruiten, rode snijbiet, gele snijbiet kunnen wel wat vorst hebben. Heerlijk om mee te koken, wokken of bakken. 

Wilde prei en de Chinese Bieslook zijn als eerste verse groeten een mooie aanvulling op de "oude"groenten. De kippen helpen mee met het opeten van "rest" groenten.

Kruidenveld
De speciale veldjes voor aparte kruiden en struiken liggen te wachten op de lente.

En toch, de winter heeft wel wat.......

Tiny food forest
Als alle bomen en struiken hun blad verloren hebben staan in het voedselbos  struiken die hun groene blad heldhaftig verdedigen tegen de koude.

De wintertijd is vooral een tijd waarin de natuur in rust is ondanks de groene bladeren, "oude" vruchten en bloemen.

Rust die toch nog verbazingwekkend mooie plaatjes oplevert zoals hier van de kaardenbol, het groen van de kardoen en de nieuw aangelegde vijver.

Maar toch, het nieuwe groen laat zich zien zoals hier van de sleutelbloem, onzelievevrouwebedstro en ook al de bloei van de witte dovenetel.